Dua, kader yazısını değiştirebilir mi?

"Dua kaderi değiştirir mi?" sorusu, kader inancıyla ibadet anlayışını bir arada tutmaya çalışan Müslümanların sıkça sorduğu temel bir sorudur.

İlgili Rivayet:
"Kaderi ancak dua değiştirir, ömrü ancak iyilik uzatır." (İbn Mace, Tirmizi) Bu rivayetin senedi tartışmalı olmakla birlikte manası alimlerce makul bulunmuştur.

Alimlerin Yorumu - Muallak Kader:
İslam alimleri kaderi ikiye ayırmıştır: Mutlak kader (ezelî levh-i mahfuzda sabit olan) ve muallak kader (belirli koşullara bağlı olan). Mesela: "Eğer dua ederse şifa bulur, etmezse şifası olmaz" şeklindeki bir ilahi ilim, muallak kader içindedir. Bu yapıda duanın sonucu değiştirmesi aslında kaderin bir parçasıdır; yani dua etmek de Allah'ın takdiri içindedir.

Kadere Çelişmez mi?
Ehl-i sünnet alimleri bu soruya şöyle cevap verir: Dua bir sebeptir. Nasıl ilaç almak şifanın sebebi ise, dua da birtakım sonuçların sebebidir. Allah bu sebepleri yaratan ve onlara hikmetiyle belirli neticeler bağlayandır. Dolayısıyla dua etmek kadere boyun eğmemenin değil, tam tersine kaderin parçası olan sebebe tutunmanın ifadesidir.

Pratikte Anlam:
Dua; İslam'ın en temel ibadetlerinden biridir. Allah "Bana dua edin, kabul edeyim" (Mü'min, 60) buyurmaktadır. Bu ilahi çağrıya icabet etmek, kader inancıyla çelişmez; aksine onu tamamlar.