Allah'ın gücü sınırsızsa neden kötülüklere izin veriyor?

"Teodise problemi" olarak bilinen bu mesele; Tanrı varsa neden kötülük var, sorusudur. İslam kelamı bu soruya özgün ve derinlikli cevaplar geliştirmiştir.

Kötülük Kategorileri:
İslam alimleri kötülüğü iki ana gruba ayırır: Doğal kötülük (deprem, hastalık, ölüm) ve ahlaki kötülük (zulüm, cinayet, savaş). Bu iki kategori için farklı açıklamalar gerekmektedir.

Özgür İrade Yanıtı (Ahlaki Kötülük İçin):
İnsan, robot gibi programlanmış değil; özgür iradesiyle iyiyi veya kötüyü seçebilen bir varlıktır. Allah insana özgürlük bahşetmiş, ancak bu özgürlüğü kötüye kullananlar kötülük üretmiştir. Gerçek sevgi, gerçek inanç ve gerçek iyilik ancak özgür tercihle mümkündür. Zorlanarak yapılan iyilik, ahlaki değer taşımaz.

İmtihan Yanıtı (Her İki Tür İçin):
Kur'an dünyayı bir imtihan yurdu olarak tanımlar. "Sizi mutlaka biraz korku, açlık, mal, can ve ürünlerin eksilmesiyle sınayacağız." (Bakara, 155) Bu imtihan anlayışında acılar, sabır ve şükrün gelişmesi için fırsattır.

Ahiret Dengesi:
İslam, dünyayı tek gerçeklik olarak görmez. Dünyada yaşanan haksızlıkların ahirette tam anlamıyla dengeleneceği vaadi, teodise problemine güçlü bir yanıt sunar. Mazlumun acısı karşılıksız kalmaz.

Sınırlı Bakış Açısı:
İnsanın "kötü" dediği bir şey, daha büyük bir iyiliğin parçası olabilir. Kucağında ameliyat olan çocuk, doktorun neden acı verdiğini anlayamaz; ancak bu acı iyileşme içindir. İnsanın sınırlı bakışıyla ilahi hikmet tam kavranamaz.